Zbiór soi - jak i kiedy zbierać?
Zbiór soi wymaga odpowiedniego terminu, właściwej wilgotności nasion oraz dobrze ustawionego kombajnu. W tym poradniku wyjaśniamy, jak rozpoznać dojrzałość soi, kiedy rozpocząć zbiór oraz jak przeprowadzić go w praktyce, aby ograniczyć straty i uzyskać wysoki plon.
Kiedy soja jest gotowa do zbioru
Piękna polska złota jesień to najlepsze warunki dla zbioru soi.
Dojrzałość roślin soi objawia się utratą praktycznie wszystkich liści, pozostawiając łodygi ze strąkami, które przybierają żółtobrązową barwę.
Dojrzałość soi do zbioru najłatwiej poznać poprzez potrząsanie strąkami, które wydają wówczas charakterystyczny grzechoczący dźwięk.
Nasiona w strąkach powinny być twarde w dotyku, zwykle o żółtawej barwie z widoczną ciemną plamką.
Optymalna wilgotność nasion soi do zbioru
Nasiona soi najlepiej zbierać przy wilgotności mieszczącej się w zakresie 12-16%.
W sprzyjających dosychaniu warunkach pogodowych, optymalna wilgotność do zbioru powinna zostać osiągnięta po około 4-5 dniach od przebarwienia się strąków na brązowo.
Zbiór najlepiej prowadzić w dni słoneczne, unikając godzin porannych i wieczornych, kiedy ze względu na intensywną rosę wzrasta wilgotność roślin.
Warto zwrócić uwagę, że wilgotność dojrzałych nasion soi może zmieniać się w ciągu dnia nawet o 5%.
W praktyce pogoda może uniemożliwić zbiór nasion przy optymalnej wilgotności, zwłaszcza w przypadku odmian późniejszych – wtedy konieczne będzie ich dosuszenie.
Jak kosić soję, aby ograniczyć straty
Jak kosić soję? Jak najniżej!
Najcenniejsze dla uzyskania wysokiego plonu są pierwsze, dolne strąki. Ich wysokość na roślinie to cecha odmianowa, może też wynikać z zastosowanej agrotechniki, jak i przebiegu pogody, gdzie chłody wpływają na niższe ich umiejscowienie na roślinie.
Szacuje się, że dolne strąki odpowiadają za około 15% zbieranego plonu i często determinują opłacalność całej uprawy.
Sprzęt do zbioru soi – jaki kombajn wybrać
Zbiór soi przeprowadza się z wykorzystaniem kombajnu zbożowego. Najlepszym rozwiązaniem jest zastosowanie przyrządu żniwnego typu „flex” wyposażonego w elastyczny zespół tnący, umożliwiający dokładne kopiowanie powierzchni pola i bardzo niskie koszenie.
Ustawienia kombajnu do zbioru soi
Omłotu należy dokonywać przy zmniejszonych obrotach bębna, wynoszących między 400 a 600 obrotów na minutę, natomiast prędkość poruszania się kombajnu nie powinna być większa niż 5 km/h.
Osypywanie się nasion można ograniczyć poprzez właściwe dostosowanie prędkości nagarniacza, która powinna być około 25% większa od prędkości poruszania się kombajnu.
Szczelinę klepiska należy wyregulować w oparciu o wielkość nasion, tak aby ograniczyć ich pękanie i rozpoławianie.
Z uwagi na dużą masę nasion, prędkość wentylatora powinna być wysoka, co umożliwi skuteczne oddzielenie zanieczyszczeń.
Dostosowanie parametrów kombajnu do warunków zbioru
Ustawiając parametry kombajnu warto również zwrócić uwagę na wilgotność zbieranych nasion – dobór mniejszych obrotów bębna oraz większej szczeliny klepiska ograniczy uszkodzenia nasion w przypadku zbioru suchych roślin, natomiast kiedy nasiona są bardziej wilgotne, dla precyzyjnego omłotu obroty bębna można zwiększyć, a szczelinę klepiska zmniejszyć.
W ograniczaniu strat istotną rolę odgrywa również sposób poruszania się kombajnu po polu względem ukształtowania terenu – straty są mniejsze, gdy kombajn porusza się w górę zbocza.
Przechowywanie i dosuszanie nasion soi
Zawartość wody w nasionach podczas przechowywania powinna być nie większa niż 13%.
Jeżeli zbierano nasiona o podwyższonej wilgotności, przed przechowywaniem należy je dosuszyć. Temperatura suszenia nasion ze względu na wysoką zawartość oleju nie powinna przekraczać 60°C.
Ten artykuł jest częścią cyklu poradników poświęconych uprawie soi.
Jeśli chcesz przejść przez cały proces krok po kroku, sprawdź również wcześniejsze etapy:
1. Stanowisko i dobór odmiany soi do regionu
3. Nawożenie soi – potrzeby pokarmowe i strategia nawożenia
Wolisz obejrzeć ten poradnik w wersji wideo? 👉 Kliknij tutaj
Dzięki genetyce odmian IGP Polska uprawa soi może być nie tylko udana, ale i opłacalna – niezależnie od regionu.
Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o jej uprawie, w tym o nawożeniu dolistnym i mikroelementach w soi, skontaktuj się z doradcą IGP Polska.